NIEUWS
PAGINA

Excelleren kun je leren

Leerlingen die hun eigen roos kweken, de meest exotische recepten bedenken of een gedicht schrijven dat tot tranen toe roert.

Zomaar wat voorbeelden van talenten die tijdens de reguliere schoolvakken niet automatisch komen bovendrijven. Scholen zoeken daarom antwoord op de vraag: hoe kunnen we onze leerlingen uitdagen om buiten hun comfort zone te stappen en nieuwe talenten aan te boren? In deze blog nemen we je opnieuw mee achter de schermen voor meer inspirerende praktijkvoorbeelden.

Worden wie je bent

Excelleren is een ‘hot topic’ binnen het huidige onderwijsbeleid. Waarmee de aandacht is verlegd van kinderen die onderpresteren, naar kinderen die buitengewoon presteren. Want ook deze kinderen moeten binnenboord blijven op school, luidt het devies van het ministerie.

Leerlingen die excelleren, laten resultaten zien die ver boven het gemiddelde liggen. Maar wie ergens heel goed in is, moet daar hard voor werken. Daar is ook de hulp van anderen voor nodig. Denk aan trainers, coaches en: docenten. Excelleren op school zou je dan ook kunnen omschrijven als ‘leerlingen helpen te worden, wie ze zouden kunnen zijn.’

Probeer nieuwe dingen uit

Enkele scholen, waaronder het Vlietland college in Leiden heeft in 2012 meegedaan aan het LO-Excellent programma voor de bovenbouw van havo en vwo. Een onderdeel van dit programma is dat leerlingen worden uitgedaagd om ook buiten de gymlessen een vorm van beweging of sport te doen die zij leuk vinden. En waar ze beter in willen worden.

Een aantal kinderen is bijvoorbeeld begonnen met hardlopen. Hoe langer de leerlingen de activiteit wisten vol te houden, hoe beter ze werden. En hoe beter ze werden, hoe meer plezier ze erin kregen. Omdat plezier aanstekelijk werkt, is dit een stimulans voor andere kinderen om ook nieuwe dingen uit te proberen.

Leer leerlingen verdiepen, verbreden en versnellen

Lyceum Sancta Maria in Haarlem laat leerlingen ‘verdiepen, verbreden en versnellen’. Om te verdiepen kunnen leerlingen bijvoorbeeld een internationaal erkend diploma halen voor talen, of meedoen aan olympiades bij wiskunde. Ook kunnen leerlingen uit 5 en 6 vwo zich aanmelden voor masterclasses of colleges bij verschillende universiteiten.

Voorbeelden van verbreden zijn de jaarlijkse deelname aan een simulatie van de vergaderingen van de VN of Unesco. Of de masterclasses die Sancta zelf organiseert. Zo leert een aantal havoleerlingen werken met 3D-printers, volgt een groep 4e klassers een reeks masterclasses Topsport, en volgden leerlingen uit vwo 4 vorig jaar een masterclass bestuurskunde in Den Haag. Een voorbeeld van versnellen is een leerling die een jaar eerder haar eindexamen Duits doet, omdat ze tweetalig is opgevoed.

Laat zien dat het normaal is om ergens goed in te zijn

Door talentvolle leerlingen binnen of buiten de les voldoende uit te dagen, leren zij net als de rest van de klas iets nieuws. Daarvoor gaan leerlingen tenslotte naar school. En als een leerling mag zijn wie hij is, laat je zien dat het op school veilig en normaal is om ergens goed in te zijn. Dit draagt allemaal bij aan het voorkomen van onderpresteren en misschien zelfs uitvallen. Waarbij het wél belangrijk is dat kinderen hun grenzen bewaken. Ze moeten niet gepusht worden om meer te doen dan ze aankunnen.

Herken talent en wees flexibel

Zoals gezegd, vraagt een talentenprogramma ook iets van docenten. In eerste instantie dat ze talent herkennen. Ook wanneer een leerling het niet direct laat zien, omdat de leerling niet op wil vallen of zich bijvoorbeeld verveeld. In tweede instantie vraagt het om flexibiliteit. Wanneer een leerling bijvoorbeeld een collegereeks volgt aan de universiteit, zal hij wekelijks afwezig zijn of  halverwege de les vertrekken.

Een excellentieprogramma vraagt in de basis in elk geval van docenten om te differentiëren tijdens de les. Want waar de ene leerling 2 sommen nodig heeft om te oefenen, heeft een ander nauwelijks genoeg aan 10. Verder vraagt het scholing op het gebied van talentsignalering en onderpresteren.

Meld je aan op MijnSchoolIsUniek.nl

Het platform MijnSchoolIsUniek.nl biedt scholen de mogelijkheid te reflecteren op hun eigen handelen, door zich te vergelijken met andere scholen. Door te kijken hoe andere scholen met excellente leerlingen omgaan, ontdekken scholen bovendien ook voor hún toptalenten nieuwe mogelijkheden. Maak daarom voor jouw school ook een SCHOOL-ID aan.

Aan dit blog werkte mee: Hanneke Wieland, docent economie/coördinator excelleren Sancta Maria. Fotografie: Jan Tito.